|
| |
TEKSTY |
| |
HISTORIA
|
 |
HERB MIASTA
Można
przyjąć, że w miastach takich jak
Tarnowskie Góry herby pojawiły się
wraz z rozwojem administracji. Potrzebne
były bowiem charakterystyczne wizerunki
symbolizujące władze miejską (lub
inną), które umieszczano na
pieczęciach potwierdzających --->
cały tekst |
 |
MACHINA OGNIOWA
Sprowadzenie
maszyny opłaciło się. W ciągu minuty
potrafiła ona podnieść prawie
półtora metra sześciennego wody na
wysokość siedmiu metrów. Cylinder
miał średnicę osiemdziesięciu trzech
centymetrów i wysokość trzech metrów
---> cały tekst |
 |
SREBRO WPISANE W
HISTORIĘ
Tarnowskie
Góry są podkopane, i tak naprawdę to
nie wiadomo gdzie jest kolejna dziura.
Pod miastem na głębokości 30 - 40
metrów zalegają kilometry historii. W
ciągu ostatnich 30 lat na Górnym
Śląsku były tylko dwa takie przypadki,
kiedy cały dom wpadł do pokopalnianej
dziury ---> cały tekst |
 |
ORDUNEK GORNY
Trudno
dziś, z perspektywy mijającego czasu,
nie doceniać wagi dokumentu, jakim był
"Ordunek Górny" z 1528 roku.
We wstępie do reprintu książki Józefa
Piernikarczyka "Pierwsza polska
ustawa górnicza czyli Ordunek
Gorny" czytamy, że ---> cały
tekst |
 |
DZWONKA GŁOS
Co
dzień o godzinie czternastej nad
Tarnowskimi Górami, podobnie jak nad
innymi miastami Śląska rozlega się
dźwięk fabrycznych syren. Zwiastuje,
że pierwsza zmiana zakończyła pracę.
Tradycja ta liczy sobie już ponad
dziewięć wieków ---> cały tekst |
 |
RATUSZ
W
końcu XIX wieku Tarnowskie Góry
wzbogaciły się o budowlę, która do
dziś budzi podziw wielu ludzi
przybywających do miasta. Chodzi o
Ratusz, którego 100-lecie przypadło w
ubiegłym roku ---> cały tekst |
 |
GOETHE W
TARNOWSKICH GÓRACH
Największy
niemiecki poeta, Johann Wolfgang Goethe,
przybył do Tarnowskich Gór dwa lata po
zainstalowaniu pierwszej maszyny parowej.
Pracowały już wtedy dwa takie
urządzenia i to one stanowiły cel
podróży ---> cały tekst |
 |
ULICA KRAKOWSKA
Ogółem
w szesnastym wieku na ulicy Krakowskiej
wybudowano 19 domów, które
zamieszkiwali przede wszystkim najbogatsi
Tarnogórzanie a także średniozamożni
mieszczanie: gwarkowie, kupcy i
rzemieślnicy ---> cały tekst |
 |
ŚLUBNA
Dziś
chorobę tę nazywamy cholerą, w
średniowieczu mówiono o "morowym
powietrzu" i "zarazie".
Pustoszyła całe kraje i ludzka siła
nie mogła jej zatrzymać. Na Tarnowskie
Góry, miasto gwarków, zaraza taka
spadła w 1676 roku ---> cały tekst |
 |
POCZĄTKI
LOTNISKA W PYRZOWICACH
W
1940 roku dowództwo Luftwaffe
postanowiło zrealizować swój program
rozwoju sieci lotnisk wojskowych.
Konsekwencją tego było wybudowanie
dwóch lotnisk na ziemiach polskich
---> cały tekst |
 |
ZWIĄZKI
TARNOWSKICH GÓR Z DYWIZJONEM 303
Ks.
Wilhelm wraz z grupą kleryków uciekał
na południe, w przeciągu jedenastu dni
pokonali pieszo ponad 500 km, docierając
do Agen. Po zawieszeniu broni skierowano
ich do Bordeaux, a następnie do
Seminarium Zgromadzenia pod Anignom -
Notre Dame de Lumieres
(Vancluse)...---> cały tekst |
 |
GÓRNICZY
RODOWÓD
Powstawanie
miasta jest długotrwałym procesem,
wiążącym się z rozwojem cywilizacji.
Ogólnie przez miasto rozumie się
historycznie ukształtowane, wewnętrznie
spoiste i relatywnie trwałe skupisko...
---> cały tekst |
 |
EMMANUEL FREMIET
Na
karty podręczników historii sztuki
Fremiet trafił zresztą jako rzeźbiarz
zwierząt - nic w tym dziwnego, skoro
pierwszym miejscem, które kształtowało
młodego Emanuela był ogród
zoologiczny. Jako nastolatek często
przesiadywał wśród dzikich,
egzotycznych stworzeń całymi
godzinami... ---> cały tekst |
 |
RUCH POLSKI W
TARNOWSKICH GÓRACH W
OKRESIE POWSTAŃ ŚLĄSKICH 1918 - 1922
Tarnowskie
Góry, jak zresztą wszystkie miasta
górnośląskie w tamtym okresie,
zamieszkałe było przede wszystkim przez
Niemców, czy mówiąc bardziej
ostrożnie - przez zwolenników
niemieckiej przynależności Górnego
Śląska. ---> cały tekst |
 |
ZAMEK W NAKLE
Kiedy
6 kwietnia 1695 roku Leon Ferdynand
Donnersmarck kupił Nakło, ciągi
komunikacyjne przebiegające przez wieś
wyglądały inaczej niż dziś. Istniało
oczywiście połączenie z oddalonym o
trzy kilometry miastem Tarnowskie
Góry... ---> cały tekst |
 |
EWIDENCJA MIEJSC
PAMIĘCI POWIATU TARNOGÓRSKIEGO
Źródło:
"Ewidencja grobów
i cmentarzy wojennych oraz innych miejsc
pamięci województwa śląskiego. "
Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach,
Wydział Spraw Obywatelskich i
Cudzoziemców ---> cały tekst |
 |
SĄD WÓJTOWSKI I
KARA
Od
chwili wydania przywileju lokacyjnego
(30.04.1526) wszyscy mieszkańcy
Tarnowskich Gór podlegali przepisom
prawa. Z początku Urząd Górniczy i
Magistrat tworzyły jedną wspólną
instytucję. Mistrz górniczy mianowany
---> cały tekst |
 |
PRZEDWOJENNYCH
LOKALI CZAR
Muzeum
w Tarnowskich Górach już od pewnego
czasu przygotowuje się do wystawy,
której celem jest ukazanie ''czaru
przedwojennych kawiarni i restauracji
Tarnowskich Gór'' ---> cały tekst |
 |
3. PUŁK UŁANÓW
ŚLĄSKICH
Pułk
nawiązywał do tradycji jazdy Księstwa
Warszawskiego, Królestwa Polskiego oraz
powstania listopadowego. Został on
sformowany w Żłobinie na Białorusi i
pod koniec 1917 roku przeszedł do
Bobrujska na koncentrację I Korpusu
Polskiego.... ---> cały tekst |
 |
TARNOGÓRSKIE
KALENDARIUM
KALENDARIUM
1519 - W Starych Tarnowicach, Sowicach i
Lasowicach osiedlają się przybysze
poszukujący tam srebra; 1526 - Książę
Jan Opolski nadaje Tarnowskim Górom
prawa miejskie oraz przywileje górnicze
---> cały tekst |
 |
VIVAT JAN III
SOBIESKI
Wielkim
wydarzeniem, nie tylko dla Tarnogórzan,
ale i dla wszystkich Ślązaków był
pobyt Jana III Sobieskiego na Śląsku
podczas wyprawy na Wiedeń w 1683 roku.
Droga prowadziła przez Mysłowice,
Bytom, Piekary Śląskie, Tarnowskie
Góry ---> cały tekst |
 |
SZKOŁA GÓRNICZA
Choć
wiele faktów i zabytków z przeszłości
naszego miasta godnych jest trwałego
uwiecznienia, ani chybi - myślę, że
powinna znaleźć się pośród nich
była, pierwsza Gornośląska Szkoła
Górnicza, założona w Tarnowskich
Górach ---> cały tekst |
 |
DREWNIANY
KOŚCIÓŁ W MIASTECZKU
Prace
nad kościołem rozpoczęto w 1665 roku,
kiedy to burmistrzem miasta był Jan
Mańka , a panem Ziemi Bytomskiej hrabia
Łazarz Henckel
---> cały
tekst |
 |
KAMILIANIE W
TARNOWSKICH GÓRACH
Powstanie
domu Kamilianów w Tarnowskich Górach ma
swój początek w wygnaniu Kamilianów z
Francji 14 sierpnia 1884 roku. Wówczas
synowie św. Kamila de Lellis udali się
do Holandii ---> cały tekst |
 |
BURMISTRZOWIE
MIĘDZYWOJNIA
Tarnowskie
Góry w latach II Rzeczypospolitej miały
trzech burmistrzów - Leopolda Michatz,
Fryderyka Antesa i Jana Grzbielę.
Wszyscy trzej urodzili się na Górnym
Śląsku, dwaj byli z wykształcenia
prawnikami ---> cały tekst |
 |
RATUSZOWE HERBY
Obecny
budynek ratusza miejskiego został
wybudowany w latach 1896 - 98. Na
narożniku od strony Rynku i ul.
Górniczej umieszczono pięć kartuszy
herbowych związanych z dziejami miasta;
szósty znajduje się ---> cały tekst |
 |
HISTORIA II LO W
TARNOWSKICH GÓRACH
Dzisiejsze
liceum swoje początki datuje na rok
1870. Wtedy właśnie została utworzona
tzw. szkoła realna. Data utworzenia
szkoły to także okres największych
politycznych sukcesów Prus ---> cały
tekst |
 |
TARNOGÓRSCY
DONNERSMARCKOWIE
Historia
rodu Henckel von Donnersmarck ma już
około 600 lat. Ponad połowę tego
okresu związani byli z Górnym
Śląskiem. Do dziś spotykamy ślady ich
bytności ---> cały tekst |
 |
DZIEJE
ZBROSŁAWIC
Pierwsza
udokumentowana wzmianka o Zbrosławicach
pochodzi z roku 1256. W roku 1305
Zbrosławice były uważane za centralny
punkt okolicznych miejscowości, a także
wraz z Pyskowicami za jeden z ośrodków
władzy na wschodnich rubieżach...
---> cały tekst |
 |
DZIEJE
RADZIONKOWA
W
1326 roku Andrzej de Verulis i Piotr z
Alwerni zajmowali się zbieraniem
kościelnago podatku - dziesięciny.
Ponieważ proboszcz, ksiądz Henryk nie
wpłacił dziesięciny, dwaj panowie...
---> cały tekst |
 |
WALENTY
ROŹDZIEŃSKI
Zanim
w czasie historycznego gwarkowskiego
pochodu minie nas skromnie wyglądający
jegomość, mocno ściskający w rękach
księgę z napisem "Officina
ferraria", przypatrzmy się jego
niezwykłej karierze ---> cały tekst |
 |
HISTORIA KALET
Nowożytna
historia Kalet, a ściślej mówiąc ziem
doliny Małej Panwi rozpoczyna się we
wczesnym średniowieczu, w którym
ziemie, na której znajdują się Kalety
należą do państwa Wielkomorawskiego,
później do jego spadkobiercy Czech...
---> cały tekst |
|
Z DZIEJÓW
KRUPSKIEGO MŁYNA
Zapiski
Walentego Roździeńskiego autora dzieła
"Officina ferraria"
(opublikowanego w 1612 roku) wiemy, że
jego rodzina od wielu pokoleń zajmowała
się hutnictwem i obróbką metali w
rejonie Lublińca. Obszar, na którym
pracowały kuźnice... ---> cały
tekst |
 |
BAZYLIKA W
PIEKARACH ŚLĄSKICH
Miejsce
w którym dziś wznosi się piekarska
bazylika od stuleci otaczała aura
tajemniczości. Zgodnie z bardzo starą
legendą, drewniany kościółek miał
być zbudowany na wzgórzu Cerekwica
---> cały tekst |
 |
APOSTOŁ ŚLĄSKA
Kiedy
czyta się opinie najprzeróżniejszych
osób o księdzu Alojzym Ficku zdumienie
budzi fakt, że z każdego zdania
niezmiennie wynika ogromny szacunek wobec
piekarskiego proboszcza. ---> cały
tekst |
 |
KALWARIA W
PIEKARACH
Dla
każdego, kto odwiedził kilka polskich
kalwarii, ta w Piekarach wydaje się
nieco inna od pozostałych. Położona
jest w centrum miasta i przez to wydaje
się jakby ciaśniejsza, kaplice -
mniejsze ---> cały tekst |
 |
ŚLĄSKA MADONNA
W
jaki sposób wizerunek Matki Boskiej
znalazł się w Piekarach - nie wiadomo.
Najstarsze znane historykom sprawozdanie
wizytacyjne parafii z 1598 roku nic nie
mówi o obrazie Madonny ---> cały
tekst |
 |
MATKA BOSKA
UŁAŃSKA
Stanisław
Ligoń zdecydował się namalować obraz
tylko dlatego, że prosili go o to ułani
śląscy. Wcześniej odmówił swojego
pędzla huzarom, ale jako syn
kopalnianego maszynisty z Chorzowa,
działacz plebiscytowy ---> cały
tekst |
 |
HISTORIA KOPCA
WYZWOLENIA
"Śląski
Wernyhora" - Wawrzyniec Hajda
urodził się w 1844 roku w Bobrownikach
(dziś dzielnicy Tarnowskich Gór. Do
historii Śląska przeszedł jako ludowy
poeta, autor wielu patriotycznych i
religijnych strof --->
cały tekst |
| |
REGIONALIZM
|
 |
TOŻSAMOŚĆ
REGIONALNA
Pojęcie
tożsamość regionalna związane jest z
licznymi terminami pokrewnymi, ale z
całą pewnością pośród nich
najistotniejsze są: tożsamość
indywidualna, tożsamość społeczna
(zbiorowa) czy kulturowa. ---> cały
tekst |
 |
PODRÓŻE PO
MNIEJSZYM NIEBIE
Od
kilkunastu już lat jesteśmy świadkami
"odżywania lokalizmów i
regionalizmów", ożywienia ruchów
samorządowych, mniejszości etnicznych
czy wyznaniowych. Innymi słowy, stając
się obywatelami Europy i świata --->
cały tekst |
 |
TORNISTER I
RESTRUKTURYZACJA
Opublikowany
w połowie 1997 roku raport Głównego
Urzędu Statystycznego wskazał wyraźnie
na związki między wykształceniem a
wynagrodzeniem Polaków. Statystyczny
magister zarabiał w tym czasie --->
cały tekst |
 |
DEKALOG POLSKIEGO
ZACOFANIA
Podstawowym
problemem Polski na drodze do
zjednoczonej Europy, oprócz
rekonstrukcji tradycyjnych regionów
przemysłowych, takich choćby jak Górny
Śląsk i dostosowania rolnictwa, jest
wielowymiarowe zacofanie --->
cały tekst |
|
INNI SWOI
W
spisowych deklaracjach 173 200 osób
podało, w odpowiedniej rubryce,
narodowość śląską, 152 900
przyznało się do narodowości
niemieckiej, 48 700 -białoruskiej, 31
000 - ukraińskiej ---> cały tekst |
 |
GETTA SPOŁECZNE
W STARYM REGIONIE PRZEMYSŁOWYM
Tekst
poświęcony zostanie dwojakiemu typowi
gett społecznych i przestrzennych
ulokowanych w tradycyjnym regionie
przemysłowym, czyli na Górnym Śląsku.
Pierwsze z nich, o historycznym
charakterze, to getta ubóstwa, powstałe
w wyniku degradacji kwartałów
mieszkaniowych. ---> cały tekst |
 |
Górny ŚLĄSK
2010: Czy zdołamy
uniknąć katastrofy?
Złudzeniem
jest, że stale powracający na pierwsze
strony gazet problem śląski można
sprowadzić do wielkości wydobycia
węgla i jego kosztów oraz do wielkości
zatrudnienia w tym sektorze. --->
cały tekst |
 |
WIELKOMIEJSKA
KLASA ROBOTNICZA: hegemon
bez przyszłości?
Problematyka
klasy wytwórczej, historycznej
poprzedniczki klasy robotniczej,
pojawiła się już w filozofii
helleńskiej, w dziełach Platona i jego
ucznia Arystotelesa... ---> cały
tekst |
 |
MIASTA REALNEGO
SOCJALIZMU - MIASTA REALNEGO KAPITALIZMU
Tekst,
który przedstawiam poświęcony został
podsumowaniu autorskich badań
empirycznych nad procesami
przekształcania przestrzeni miejskiej w
warunkach realnego socjalizmu oraz w
okresie III Rzeczypospolitej... --->
cały tekst |
| |
KULTURA
|
 |
DLA SIEBIE I
INNYCH
Kiedy
ogląda się wydaną z okazji 50-lecia
tej organizacji "Historię
Stowarzyszenia Miłośników Ziemi
Tarnogórskiej" wydawnictwo to
przypomina mechaniczne sprawozdanie.
Data, osoby, fakty podane w jednej
linijce kryją w sobie pokłady dobrych
emocji i tytaniczną pracę... --->
cały tekst |
|
FRANCISZEK GARUS
Inżynier
Garus musi podjąć decyzję - na jednej
szali jest dobrze płatna, stabilna praca
w kopalni Bytom. Praca wymarzona i
zdobyta latami nauki: najpierw w
katowickiej Szkole Inżynierskiej,
zakończonej uzyskaniem dyplomu
inżyniera elektryka (1956)... --->
cały tekst |
|
ŹRÓDŁA I
OPRACOWANIA
mówi
prof. dr hab. Jan Drabina: autor -
redaktor wydanej w 2000 roku
"Historii Tarnowskich Gór"
---> cały tekst |
|
LITERACKIE OBRAZY
DAWNEGO ŚLĄSKA -
ŚLADAMI PIEKIELNEGO KLUCZNIKA
Zapomnianym
tekstem, stanowiącym niezwykle ciekawy
literacki obraz okolic Tarnowskich Gór
na początku XVII w. jest m.in. wydany
drukiem na początku tego stulecia
anonimowy dialog Polak w Śląsko.
Wędrując śladami tego utworu docieramy
do jednego z bardziej urokliwych, a
jednocześnie tragicznie naznaczonych
przez historię miejsc na Śląsku - do
Świerklańca ---> cały tekst |
 |
KULT ŚWIĘTEJ
BARBARY W TARNOWSKICH GÓRACH
W
1721 roku do Tarnowskich Gór z
nominacją na proboszcza przybył ksiądz
Andrzej Augustyn Ziebrowski, który
pracował tu prawie 30 lat i odegrał
wielką rolę w stworzeniu z parafii
Świętych Apostołów Piotra i Pawła
ośrodka kultu świętej Barbary. Jego
stosunki z ludźmi układały się
pozytywnie, podobnie jak i współpraca z
ojcami jezuitami ---> cały tekst |
 |
...O GÓRNIKACH
PAMIĘTA - ŚWIĘTA
BARBARA
Malarze
i rzeźbiarze przedstawiają świętą
Barbarę w królewskim stroju, z palmą
męczeństwa, zwycięstwa lub kielichem z
Najświętszym Sakramentem w dłoni.
Może ona także trzymać miecz, w tle
zaś najczęściej występuje wieża
---> cały tekst |
 |
PRZĄDKI I
WYSZKUBKI
Zarówno
prządki (przędzenie z lnu nici na
kołowrotkach) jak i wyszkubki (darcie
pierza) należały we wsiach okolic
Tarnowskich Gór do najbardziej
popularnych i najchętniej wykonywanych
prac. Było to najważniejsze zajęcie na
długie późnojesienne i zimowe wieczory
---> cały tekst |
 |
NARZĘDZIA
NASZYCH PRZODKÓW: MOŹDZIERZ
Moździerze
służyły i po dziś dzień służą do
tłuczenia, kruszenia, rozdrabniania,
mielenia i ucierania. O tym, jak
popularne były dawniej moździerze świadczy
między innymi wzmianka w Biblii w Księdze
Przysłów "Choć stłuczesz głupiego
w moździerzu tłuczkiem - razem z
ziarnami - głupota go nie opuści"
---> cały tekst |
 |
ZABYTKI
mówi
dr inżynier Jacek Owczarek, Śląski
Wojewódzki Konserwator Zabytków --->
cały tekst |
 |
OD WROCHEMA DO
SMOLORZA
Pierwszym
z rodziny Wrochemów, o którym w 1379
roku wspominają kroniki był
właściciel Kozłowa, niejaki rycerz
Wrocheno. Później familia - podzielona
na liczne odgałęzienia - pojawia się w
zapiskach wielu miejscowości śląskich:
od Bytkowa po Racibórz ---> cały
tekst |
 |
CZŁOWIEK I ZEGAR
Tarnogórski
zegarmistrz, pan Franciszek Wiegand do
Szwajcarii trafił w 1994 roku, na
zaproszenie profesora Reicha
prowadzącego wcześniej szkolenie dla
Izby Rzemieślniczej. Mimo że od dawna
miał kontakt z zawodem
zegarmistrzowskim... --->
cały tekst |
|
MUZEUM INSTYTUTU
TARNOGÓRSKIEGO
W
jaki sposób cenne historycznie dokumenty
i inne pamiątki po zmarłym w Brazylii
generale Edwardzie Perkowiczu znalazły
się na bytomskim śmietniku - nie
wiadomo. Wiadomo natomiast ---> cały
tekst |
 |
TARNOGÓRSKIE
LEGENDY
Zgodnie
z podaniem chłop o nazwisku Rybka orząc
ziemię trafił na bryłę srebrnego
kruszcu. Wiadomość ta szybko się
rozeszła i niebawem w okolicy
rozpoczęło się masowe poszukiwanie
kruszcu ---> cały tekst |
 |
SKĄD SIĘ
WZIĘŁY "GWARKI"
"Gwarki"
podobnie jak wiele innych cennych
pomysłów: choćby uruchomienie
"Sztolni Czarnego Pstrąga" i
Kopalni Zabytkowej, ustawienie Dzwonnicy
Gwarków urodziły się w Stowarzyszeniu
Miłośników ---> cały tekst |
 |
MISTERIUM OGNIA I
WODY
W
tradycji śląskiej noc ta nazywana jest
Sobótką (w niektórych regionach
Palinocką) od zapalanych wieczorem ogni
obrzędowych zwanych sobótkami. Według
najdawniejszych wierzeń ogień miał
obłaskawiać żywioły ---> cały
tekst |
|
ŚLĄSKIE PTOKI
Mówiąc
o śląskich hobbysta nie można
pominąć miłośników gry w skata,
która stała się grą regionalną,
utożsamią do dnia dzisiejszego ze
Śląskiem. Gra w skata zastąpiła
popularną przed nim na Śląsku grę w
"Kopę" ---> cały tekst |
 |
JAN MELCER
Niewiele
jest w Tarnowskich Górach osób, które
przechodząc ulicą Krakowską choć na
chwilę nie zerkną w stronę fotografii
na witrynie Foto - Melcer". Za to
mało kto wie, że pierwszy, otwarty w
1929 roku zakład ---> cały tekst |
 |
TOLERANCJA -
CIERPLIWA WYTRWAŁOŚĆ
Tarnowskie
Góry znajdują się w tej sytuacji, że
przez lata stawały się częścią
pewnej skomplikowanej maszynerii. Otwarta
do dziś pozostaje kwestia, czy burzliwe
dzieje naszego regionu, jego rozkwit
---> cały tekst |
| |
KULINARIA
|
 |
KULINARNE
DZIEDZICTWO
Na
Śląsku jadano kiedyś ubogo, monotonnie
ale zdrowo. W tradycyjnych rodzinach
śląskich te same potrawy jadało się w
ciągu całego dnia, a czasami nawet i
tygodnia. Podstawę kuchni śląskiej
stanowiły produkty pochodzenia
roślinnego i nabiał ---> cały tekst |
 |
TRADYCYJNE
POTRAWY ŚLĄSKIE
Sekret
dobrego usmażenia rolady polega na
częstym obracaniu potrawy na samym
początku obróbki cieplnej - wołowina
która równomiernie usmaży się przy
pierwszym kontakcie z tłuszczem jest i
smaczniejsza, i wygląda doskonale...
---> cały tekst |
 |
WIGILIJNY STÓŁ
Na
wsi w czasie gdy gospodynie
przygotowywały wieczerze wigilijną
gospodarze porządkowali obejście i
przygotowywali jedzenie na dla zwierząt
na okres świąteczny. Stół nakrywano
lśniąco białym, idealnie wyprasowanym
obrusem, pod którym rozpościerano
siano... ---> cały tekst |
 |
CEBULOWY OD
HANKEGO
Wypiek
tarnogórskiego chleba cebulowego jest
związany z historią rodziny Jana
Hankego, w której tradycje piekarnicze
kontynuowane są od 1874 roku. Produkcję
chleba cebulowego rozpoczął pradziad
Jana Hankego prawdopodobnie w latach 1915
- 1920... ---> cały tekst |
 |
ŚLĄSKI STÓŁ
WIELKANOCNY
Zaraz
po niedzieli palmowej zaczynały się
przygotowania do Wielkanocy. Najpierw
robiono wielkie sprzątanie, które nie
tylko miało znaczenie estetyczne a
obrzędowo wiązało się z wymiataniem z
domu zimy, a wraz z nią wszelkiego zła
i choroby. Na wsi gospodynie wypatrywały
wędrownych handlarzy... ---> cały
tekst |
 |
POSTNY I
ŻENIATY: ŻUR W TRADYCYJNEJ KUCHNI
ŚLĄSKIEJ
Ponieważ
dawniej chleb pieczono w domu, nie było
problemu z "naciastką" -
ciastem chlebowym, które dodawano do
rozczynu na zakwas. W większości
śląskich domów był specjalny garnek
zwany "żurokiem", w którym
zawsze kisił się żur. Żur na dawnym
Śląsku jadano na śniadanie, na obiad i
na kolację. To ile razy na stole i na
jakie posiłki pojawiał się żur...
---> cały tekst |
 |
GARNUSZEK
GÓRNICZY Z TARNOGÓRSKIM AKCENTEM
Kiedyś
"garnuszek górniczy" cieszył
się na Śląsku dużą popularnością,
zwłaszcza w rodzinach górniczych, w
których przygotowywano go na Barbórkę
i z okazji świąt rodzinnych. Potrawa ta
nie należała do tanich, ponieważ do
jej sporządzenia potrzebne było między
innymi drogie mięso wołowe... --->
cały tekst |
 |
KAWA Z ŻOŁĘDZI
I INNE LEŚNE PRZETWORY
W
przeszłości Ziemię Tarnogórską
porastała Puszcza Śląska. Dziś o jej
istnieniu przypominają lasy, które
zajmują około 60% powierzchni powiatu
tarnogórskiego. Zbieranie darów natury
przez długie tysiąclecia było
podstawowym sposobem zdobywania
pożywienia przez miejscową ludność -
płody runa leśnego stanowiły zawsze
ważny element diety lokalnej
społeczności; także i dziś są
chętnie zbierane... ---> cały tekst |
 |
ŚLEDZIE W
ŚLĄSKIEJ KUCHNI
Królowanie
śledzia na śląskich stołach
zaczynało się, gdy mijały trwające od
nowego roku zapustowe zabawy. Ostatnią z
takich zabaw - obchodzoną bardzo
uroczyście - był "śledź". O
północy do pomieszczenia, gdzie bawiła
się młodzież wchodziła osoba ubrana w
łachmany, ze śledziem w ręce, co
symbolizowało rozpoczęcie się...
---> cały tekst |
 |
ZUPA Z CHWASTÓW:
WIOSNA W KUCHNI ŚLĄSKIEJ
Przednówek
w kuchni śląskiej oznaczał kurczenie
się spiżarnianych zapasów i nadejście
postu, który na ziemi śląskiej był
rygorystycznie przestrzegany. Zamiast
mięsnych i mięsno - warzywnych potraw
jedzono postne dania... ---> cały
tekst |
 |
KAPUSTA NA
ŚLĄSKIM STOLE
W
śląskiej kuchni, kapusta (zwłaszcza
kiszona) miała szczególne znaczenie -
stanowiła zarówno składnik potraw
podawanych na beztydzień (dzień
powszedni) jaki i w dni świąteczne,
była też obecna w wielu potrawach
obrzędowych, bo bez kapusty "brzuch
był pusty" ... ---> cały tekst |
 |
KISZKA, BIOŁY
SYR, HAUSKYJZA: NABIAŁ W ŚLĄSKIEJ
KUCHNI
Z
nabiału na Górnym Śląsku spożywano
mleko, śmietanę, maślankę, serwatkę,
białe sery i jaja. Słodkie mleko nie
cieszyło się popularnością wsród
dorosłych Ślązaków, którzy
preferowali jako napój mleko kwaśne
(zsiadłe) nazywane potocznie kiszką...
---> cały tekst |
 |
WIEPRZOWINA W
ŚLĄSKIEJ KUCHNI
Jak
świniobicie szło zgodnie z planem
welflajsz przed godziną 11 był gotowy.
O tym co można zjeść z gara decydował
rzeźnik. Welflajsz smarowano musztardą,
zagryzano chlebem i zapijano wódką
kminkówką lub żytnią, by
"rozcieńczyć zjedzone
tłuste". Inna potrawą jedzoną
tylko podczas świniobicia była
kiszczonka... ---> cały tekst |
 |
MASZKIETY
W
śląskich rodzinach małe dzieci
karmiono mlekiem i jego przetworami. Na
ogół stosowano mleko kozie - ze
względu na jego właściwości
zdrowotne. Pociechom starszym podawano
różnego rodzaju kleiki z mąki, mleka,
płatków owsianych, kaszę mannę na
mleku, bułkę namoczoną w mleku, biały
ser... ---> cały tekst |
|
|
